Eritrean Orthodox Tewahdo Church Saviour of the world and Mahbere Mariam Israel

ወላዲት ኣምላክ ብዘመነ ኦሪት ሳልሳይን መወዳእታን ክፋል

በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!

    ወላዲት ኣምላክ ብዘመነ ኦሪት  ሳልሳይን መወዳእታን ክፋል

adegoyta200ኣብ  መጽሓፍ ቅዱስ ስለ ድንግል ማርያም ምዝራቡ ኣብ ዘመነ ኣበው ጥራሕ ዝተሓዝአ ኣይነበረን። ብዘመነ ኦሪት ማለት ብዘመነ ሕጊ ልቦና ንደሓር እውን እንተኾነ  እግዚኣብሔር በብዘመኑ ዘተንስኦም ሰባት ብዛዕባ ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ነገር ብብዙሕ ምሳሌታት ገሊጾም እዮም። ነዚ ውን ከምዚ ዝስዕብ ከነቕርቦ ኢና፥

ሀ) ናይ ሲና ሓመልማል/ዕጸ  ጳጦስ ዘሲና

ሊቀ ነቢያት ሙሴ ናይ ምድያን ካህን ኣባጊዕ እና ሓለወ ከሎ ኣባጊዑ ሒዙ ናብቲ ናይ እግዚኣብሔር እምባ ተባሂሉ ዝጽዋዕ እምባ ኮሬብ መጸ። እንሆ ከኣ ቆጥቋጥ ብሓዊ ክነድድ ከሎ እቲ ቆጥቋጥ ከይተቓጸለ ረኣየ። ሙሴ ናይቲ ቆጥቋጥ ዘይምቕጻልን እቲ  ሓዊ ከኣ በቲ ቆጥቋጥ ዘይምጥፍኡን እና ተገረመ እቲ ዝኾነ ምእንቲ ክርኢ ናብታ ቆጥቋጥ ቀረበ። እግዚኣብሔር ከኣ ካብቲ ውሽጢ እቲ ቆጥቋጥ ሙሴ  እና በለ ጸውዖ ቀጺሉ ከኣ “ናብዚ ኣይትቕረብ ዘለኻዮ ቅዱስ ቦታ ኢዩ እሞ ኣሳእንካ ካብ ኣእጋርካ ኣውጽኣዮ” ከምኡ’ውን “ኣምላኽ ኣቦታትካ ኣምላኽ ኣብርሃም ኣምላኽ ይስሃቅ ኣምላክ ያዕቆብ ኢየ” ብምባል ተዛረቦ፡ በዚ ነገር እዚ ዝፈርሐ ሙሴ ገጹ ሸፈነ(ዘጽ፫፡፩-፮/3፡1-6)፡ ተባሂሉ ከም ዝተጻሕፈ ሙሴ ዝረኣያ ዕጽ ናይ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምሳሌ ኢያ። እቲ ነበልባል ናይ መለኮት ሓመልማል ከኣ ናይ ትስብእቱ ምሳሌ ክኸውን ከሎ ሙሴ ዝገረሞ እቲ ነበልባል ነቲ ሓመልማል ስለ ዘየቃጸሎ እቲ ሓመልማል(ርሑስ ቆጽሊ) ነቲ ሓዊ ከየጥፍኦ ተወሃሂድዎ ምርኣዩ ኢዩ። ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም’ውን ንጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ክትጠንስ ከላ ናይ መለኮቱ ባህርይ ከየቃጸላ ትስብእትን መለኮትን ኣብ  ማህጸና ተዋሃሂዱ ኢዩ።በዚ ከኣ ድንግል ማርያም ዕጸ ጳጦስ ዘሲና ትበሃል።

ለ) ናይ ቃል ኪዳኑ ታቦት

ናይ ቃል ኪዳኑ ታቦት ብዘይ ነቅዝ ዕንጸይቲ  ዝተሰርሐ ብውሽጥን ብደገን ብወርቂ ዝተለበጠት ምዃና ካብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ንርዳእ(ዘጽ፳፭፡፲-፳፪/25፡10-22)።

ካብቲ ዘይነቅዝ ዕንጸይቲ ምስርሑ ዘለኣለማዊ ቅድስንኣ ከመልክት ከሎ ብውሽጥን ብደገን ብወርቂ ምልባጡ ከኣ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ክብርን ንጽህናን ዘመልክት ኢዩ። ብነቢብ፡ብገቢር፡ብሃልዮ ብነፍሲ ብስጋ ንጽህቲ ኢያ።

ካብ ሰማይ ዝወረደ መና ኣብ ታቦት  ምቕማጡ ኣብ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ማህጸን ብተዋህዶ ሰብ ዝኾነ ኣማናዊ መና መድኃኒኣለም ዘመልክት ኢዩ። ከምኡ’ውን ኣብ ብሽጢ’ቲ ታቦት  ቃል እግዚኣብሔር  ዝተጻሕፈሉ ጽላት ምንባሩ ብማሕጸን ድንግል ማርያም ቃል እግዚኣብሔር (ኣካላዊ ቃል) ናይ ምሕዳሩ ምሳሌ ኢዩ(ውዳሴ ማርያም ዘሰንበተ ክርስቲያን)።

ሐ) ናይ ኣሮን በትሪ

ኣብ ኦሪት ዘኁልቅ፲፯፡፰-፲፩ ዘሎ ናይ ዓሰርተ ክልተ ነገድ እስራኤል ወከልቲ ካብ ዝነበሩ ኣባትር ማእከል ናይ ኣሮን በትሪ ጥራይ ከይተኸልዋ ተተኺላ ማይ ከየስተይዋ ቆጽሊ ኣውጺኣ፡ ጠጢዓ፡ ዓንቢባ፡ ብሱል ካዕካዕ ምፍራያ ተገሊጹ ኣሎ። በዚ ከኣ ናይ ኣሮን በትሪ ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም፡ ካዕካዕ ናይ ጎይታና ምሳሌ ኢዩ። ናይ ኣሮን በትሪ ከይተኸልዋን ማይ ከየስተይዋን ፈርያ ከም ዝተረኽበት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም’ውን ብዘይ ዘርኢ ሰብኣይ ብዘይ ምርመር ምስጢር  ብሕቱም ድንግልና ንጎይታና ወሊዳ ኢያ።

እቲ ዓቢ ናይ ቤተ ክርስቲያን ሊቅ ዝኾነ ቅዱስ ኤፍሬም  ንኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም  ኣብ ዘመስገነሉ ድርሰቱ “ንክርስቶስ ኣምላኽና ዝወለድክልና ንስኺ ከምቲ ከይተኸልዋ ዝበቖለት ማይ ከየስተይዋ ካኣ ዓንቢባ ዘፍረየት ናይ ኣሮን በትሪ ኢኺ”ብምባል ምሳሌኣ ገሊጽዎ ኣሎ(ውዳሴ ማርያም ዘሰንበተ ክርስቲያን ቅድስት)።

መ)ናይ ጌደዎን ጸምሪ

ጊዴዎን ድማ ንኣምላኽ “ንእስራኤል ብኢደይ ክተድሕኖም ኣተስፊኻ ኣለኻ እንሆ እምበኣር ነዚ ቆራጽ ጸምሪ ኣብ ዓውዲ የንብሮ ኣለኹ ኩላ ምድሪ ንቕጽቲ ኣብዛ ጸምሪ እዚኣ ጥራሕ ዛዕዛዕታ እንተኾነ ሽዑ ከምቲ ዝበልካዮ ንእስራኤል ብኢደይ ከም እተድሕኖ ይፈልጥ” በሎ። እግዚኣብሔር ድማ በታ ለይቲ እቲኣ  ከምኡ ገበሮ ብምባል መጽሓፍ ቅዱስ የረድኣና(መጽ መሳ፮፡፴፮-፵፱/6፡36-49)።

እቲ ጸምሪ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምሳሌ ኢዩ። እቲ ጠሊ ከኣ ናይ ጎይታና ምሳሌ ኢዩ፡ እቲ ጠሊ ኣብቲ ጸምሪ ምውራዱ ካብ ሰለስተ ኣካላት እቲ ሓደ እግዚኣብሔር ወልድ ካብ ሰማየ ሰማያት ወሪዱ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም  ካብ ስጋኣ ስጋ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ኣብ ማህጸና ምሕዳሩ ስጋ ተወሃሂዱ ሰብ ምዃኑ ይገልጸልና።

እቲ ጠሊ ኣብ ምድሪ ዘይምውራዱ ካልኦት ኣንስቲ ነዚ ዓቢ ክብሪ ዘይምብቅዔን ዘርኢ ኢዩ። ካልኣይ’ውን እቲ ጠሊ ኣብ ጸምሪ ከይወረደ ኣብ ምድሪ ምርኣዩ ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ካልኦት ኣንስቲ ፍልይ ኢላ መርገምን ሓጢኣትን ዘይብላ ዝተፈለየትን ዝተባረኸትን ምዃና የረድኣና።

ረ) ደበና ኤልያስ(ናይ ኤልያስ ደበና)

ነቢይ ኤልያስ ንጉስ ኣክኣብ ንጣዖታት ብምምላኹ ንህዝቢ እስርኤል ከኣ ናብቲ መገዲ ብምምርሑ ተቛዊምዎ ነበረ። በዚ ከኣ ንጉስ ኣክኣብ ንነቢይ ኤልያስ ኣሳደዶ። በዚ ናይ ኣምልኾ ጣዖት ዝተቖጥዐ ኤልያስ ናብ እግዚኣብሔር ለሚኑ ሰማይ ዝናብ ከይህብ ምድሪ ኻኣ ፍሬ ከይትህብ ሰለሰተ ዓመትን  ሹዱሽተ ወርሕን ንሰማያት ዓጸዎ። ብድሕሪ’ዚ ምስ ኣክኣብ ብዝተገብረ ስምምዕ ናብ እምባ ቀርሜሎስ ደይቡ ነቶም 250 ዝኾኑ ኣገልገልቲ ጣዖት ቀተለ። እንሆ ከኣ ኣብ መንጎ ኣብራኹ ተደፊኡ ብግንባሩ ክሰግድ ከሎ፡ ክንዲ ናይ ሰብ ኢድ ትኣክል ደመና ካብ ባሕሪ ወጺኣ ብዙሕ ዝናብ ከምዝሃበት መጽሓፍ ቅዱስ ይነግረና(1ነገ፲፰፡፵፩-፵፬/18፡41-44)።

እታ ንእሽተይ ደመና ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምሳሌ ክትከውን ከላ ዝናብ ናይ ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምሳሌ ኢዩ።

እታ ንእሽተይ ደመና ንምድሪ ዘዕግብ ዝናብ ከም ዝተረኽበላ ካብ ሰብወገን ኩሉ ተፈልያ ዝተመርጸት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ድማ ዝናብ ምሕረት ኢየሱስ ክርስቶስ ብምውላድ ሰላም ስኢኑ ዝነበረ ብበረኸት ስጋን ነፍስን ብምምጋቡ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብናይ ኤልያስ ደመና ትምሰል።

ሓደ ካብቶም ናይ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ኣቦታት ዝኾነ ቅዱስ ኤፍሬም “ናይ ዝናብ ማይ ዘለዋ ሓቀኛ ደመና ንስኺ ኢኺ ኣብ ናይ ወዱ ምልክት ገይሩኪ  መንፈስ ቅዱስ ጋሪዱኪ እቲ ልዑል ሓይሉ ጋሪዱልኪ “ብምባል ኣመስጊንዋ ኢዩ(ናይ ሰሉስ ውዳሴ ማርያም)።

ሰ) ናይ ኤልያስ ናይ ወርቂ መሶብ

ነቢይ ኤልያስ ካብ ንጉስ ኣክኣብን ካብ ንግስቲ ኤልዛቤልን ነፍሱ ንምድሓን ኣብ ዝሃደመሉ ግዜ ኣብቲ መሪር ምድረ በዳ መገዲ ሓደ መዓልቲ ከይዱ ኣብ እግሪ ሓንቲ ኲልዓው ደቀሰ፡ ናይ እግዚኣብሔር ቅዱስ መልኣኽ መጺኡ ዝተሰንከተ ቅጫን ሳርማ ማይን ክልተ ግዜ ከምዝመገቦ በዚ ከኣ ሓይሊ ረኺቡ  ክሳዕ ናይ እግዚኣብሔር እምባ ኮሬብ ዝበጽሕ ኣርብዓ መዓልትን ለይትን ከም ዝተጓዓዘ መጽሓፍ ቅዱስ  ይነግረና(፩ነገ፲፱፡፩-፰/19፡1-8)።

ኤልያስ ናይ ኣቦና ኣዳም፡ መሶብ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምሳሌ ኢዮም። ምኽንያቱ ናይ ሕይወት እንጌራ  ዝተረኽበ መሶበ ወርቅ ካብ ዝተመሰለት ቅድስት ድንግል ማርያም ኢዩ።

“ካብ ሰማይ ዝወረደ ናይ ሕይወት እንጌራ ኣነ እየ ሰብ ካብዚ እንጌራ እዚ እንተበልዐ ንዘለኣለም ይነብር።ኣነ’ውን ምእንቲ ዓለም ዝህቦ ናይ ሕይወት እንጌራ ስጋይ ኢዩ” ዝብል ቃል ምስጢር እዚ ኢዩ        (ዮሓ፮፡፶፩/6፡51)።

ኤልያስ ከም ብሓድሽ ዝተመገቦ መግቢ ሓይሊ ረኺቡ ክሳዕ ናይ እግዚኣብሔር እምባ ኮሬብ ከም ዝተጓዓዘ ኩሉ ወዲ ሰብ’ውን ከም ብሓድሽ ብዝተዋህቦ ናይ ሕይወት መግቢ ስግኡን  ደሙን  ሓይሊ ረኺቡ ናብ መንግስተ ሰማያት  ናይ ምእታው ምሳሌ ኢዩ።

ብዛዕባ እዚ ቅዱስ ኤፍሮም “ዝተሰወረ መና ዘለኪ ናይቲ ንጹህ ወርቂ መሶብ ንስኺ ኢኺ መና’ውን ካብ ሰማይ ዝወረደ ንዓለም ኩሉ ሕይወት ዝዕድሎ ሕብስቲ ኢዩ” ኢሉ  መስኪሩ ኣሎ( ናይ ሰንበት ውዳሴ ማርያም )።

ሸ) ናይ ኤልሳዕ ዕትሮ

“ነበርቲ ናይቲ ከተማ ንኤልሳዕ እንሆ ጎይታና ከምዚ እትርእያ እዛ ከተማ ኣቀማምጥኣ ጽቡቕ ኢዩ፡ እቲ ማይ ግና ጥንሲ ዘስድድ ኢዩ” በልዎ ንሱ’ውን ሓድሽ ዕትሮ ጨው ጌርኩም ኣምጽኡለይ በሎም። ንሳቶም ድማ ኣምጽእሉ ናብቲ ዓይኒ ማይ ከይዱ ከኣ ነቲ ዘምጽእሉ ጨው ኣብኡ ገበሮ እቲ ማይ መሪር ዝነበረ ጥዑም ዝስተ ኮነ ‘እግዚኣብሔር ድሕሪ ደጊምን ሞትን ምስዳድ ጥንስን ኣይክኸውንን ኢዩ ይብል ኣሎ’ ድማ በሎም። ከምቲ ኤልሳዕ ዝተዛረቦ ዘረባ ክሳዕ ሎሚ ጥዑም ማይ ኮይኑ ኣሎ”

(2ነገ፪፡፲፱-፳፪/2፡19-22)። ኣብዚ ቃል ከም እንዕዘቦ ኣቐዲሞም ዝሰትዩ ዝነበሩ ይሞቱ ነይሮም ዝጠነሳ ድማ ጥንሰን ይኸደን ነይሩ እዚ ከኣ እቲ ማይ መርዛም ስለ ዝነበረ ኢዩ።

በዚ ምሳሌ እዚ እታ ሓድሽ ዕትሮ ዝተባህለት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ኢያ። ዘይተተንከፈት ዘይተሰርሓላ ሓዳሽ ዕትሮ ምዃና ብድንግልናን ብንጽህናን ጉድለትን ኣበርን ዘይብላ ካብ ጥንተኣብሶ ዝነጽሐት ናይ ምዃና ምሳሌ ኢዩ።

ኣብ ውሽጣ ዝነበረ ጨው ንዓለም በጃ ኮይኑ ነቲ መሪር ዝነበረ  ሕይወትና ዘመቀረና ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኢዩ። እቲ መርዚ ወይ ድማ ምረት ናይቲ ማይ ናይ ሓጢኣት ምሳሌ ክኸውን ከሎ ማይ ከኣ ናይዛ ዓለም ምሳሌ ኢዩ። እቲ ማይ ምምራዙ ዓለም ብሓጢኣት ምኽንያት ብናይ ፍርዲ ቅጽዓት ናይ ምውዳቑ ምልክት ክኸውን ከሎ ካብቲ ሓድሽ ዕትሮ ዝተረኽበ ጨው ነቲ ማይ ምጥዓዩ ድማ ካብ  ድንግል ማርያም ዝተወልደ መድሓኔኣለም ኢየሱስ ክርስቶስ ንዓለም ብገዛእ ደሙ ምቕዳሱን ሞት ምጥፍኡን፡ ፍርዲ ኣወጊዱ ንደቂ ሰባት በጃ ሕይወት ፈውሲ ምዃኑ፡ መድሓኒ ዓለም ኮይኑ ንፍጥረቱ ምድሓኑ የመልክት።

በረከትን ጻጋን ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምስኩላትና ይኩን  ኣሜን!!!

ስብሃት ለእግዚኣብሔር

ወለወላዲቱ ድንግል

ወለመስቀሉ ክቡር

ኣሜን!!!

Uncategorized

Leave a reply