Eritrean Orthodox Tewahdo Church Saviour of the world and Mahbere Mariam Israel

ወላዲት ኣምላኽ ኣብ ብሉይ ኪዳን (1ይ ክፋል)

 በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!!!

ወላዲት ኣምላኽ ኣብ ብሉይ ኪዳን (1ይ ክፋል)

adegoyta200ስለ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዝተነግረ ኣብ ብሉይ ኪዳንን ሓድሽ ኪዳንን ኢልካ ምፍላይ ይከኣል ኢዩ። ብሉይ ኪዳን  ከኣ ብግዜ ኣበው፡ ብዘመነ ሕጊን ብዘመነ ነብያትን ብምኽፋል በዚ ዝስዕብ ቀሪቡ ኣሎ።

1) ወላዲት ኣምላክ ብዘመነ ኣበው /ብሕገ ልቦና/

ልዑል እግዚኣብሔር ንደቂ ሰባት ንምድሓን ዝኣተዎ ቃል ኪዳን ፍጻሜ ምእንቲ ክረክብ መበገስን መብጽሕን ገይሩልና ኢዩ። መዓስ ብኸመይ ንምንታይ ብመን  ከም ዘድሓኖ ብዝርዝር ዘረድኡና ቅዱሳት መጻሕፍቲ ኢዮም።

ምሳሌ- ሓደ ነገር ግልጺ ንምግባር ከድሊ ከሎ ዝቐርብ መረድኢ፡ መብርሂን መግለጽን ኢዩ። ብምስላ ኣፈይ ይኸፍት ከም ዝበለ ልቢ ኣምላኽ ቅዱስ ዳዊት።

እዚ ክበሃል ከሎ ንእመቤትና ብቑዕ ዝኾነ ምሳሌ ንምርካብ ከምዘይክኣል ቅዱሳን ኣበው ኣረጋጊጸሙልና ኢዮም።  ናይ ብህንሳ ኤጲስቆጶስ  ኣቦና ኣባ ሕርያቆስ ኣብ ቅዳሴ  ቅድስት ድንግል ማርያም “ምስጋና ዝተመላእኪ ቅድስት ድንግል ብመንን ብምንታይን ክንምስለኪ “ዝበሎ ነዚ ዘረድእ ኢዩ። ብምቕጻል ብግፍዒ ዝተቐትለ ኣቤል ለውሃቱ ንስኺ ኢኺ፡ ናይ ሴም ርህራሄ ንስኺ ኢኺ ናይ ሄኖክ ስርሑ ንስኺ ኢኺ  ካብ ክፉእ ጥፍኣት ዝደሓነላ ናይ ኖህ መርከብ ኢኺ ናይ ሴም  ናይ በረኸት ዕድሉ ንስኺ ኢኺ።ናይ ኣብርሃም ተቐባልነት ናይ ይስሓቅ መዓዛ ናይ ያዕቆብ  መሳልል ንዮሴፍ’ውን ተህድኢ ንስኺ ኢኺ ናይ ሙሴ ጽላት ጳጦስ ዝተባህለት ናይ ሲና ዕንጸይቲ ኣብ ካህን ኣሮን ዝነበረት ጸናጽል ዳግማይ’ውን ዝበቖለት ዝዓንበበት ዘፍረየት በትሪ ንስኺ ኢኺ።ናይ ኢያሱ ሓወልቲ  ምስክር ናይ ጌደዎን ጸምሪ ናይ ሳሙኤል ናይ ዘይቲ ቀርኒ ንስኺ ኢኺ “ብምባል ብዘመን ኣበው ዝነበረ ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ምስጢራዊ  ምሳሌ ኣብርሂልና ኢዩ። እዚ ብዘመን ኣበው ናይ ቅድስት ኣዴና ድንግል ማርያም ምስጢራዊ ምሳሌ ኣብሪሁልና ኢዩ። እዞም ብዘመን ኣበው ንእመቤትና ምሳሌ ኮይኖም ዝተገልጹ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ንባባት ካብዚ ንታሕቲ ክንርኢ ኢና።

ሀ)ናይ መጀመርታ ምድሪ

እግዚኣብሔር ድማ “እታ ምድሪ ብቑሊ ማለት ከከም ዝዓይነቱ ዝፈሪ ዘርኢ ዘለዎ ሳዕርን ኣብ ውሽጢ ዘርኢ ዘለዎ ፍረ ኣእዋምን ተውጽእ” በለ። ከምኡ ድማ ኮነ እታ ምድሪ ብቑሊ ማለት ከከም ዓይነቱ ዘርኢ ዝህብ ሳዕርን ኣብ ውሽጡ ዘርኢ ዘለዎ ፍረ ዝህብ ከከም ዓይነቱ ዘፍሪ ኣእዋም ኣውጽአት (ዘፍ፩፡፲፩-፲፪/1፡11-12)።

1)እታ ናይ መጀመርታ ምድሪ ንሰብ ሕይወት ዝኸውን ፍረ ዘብቆለት(ዘውጽአት) ዝኾነ ዓይነት ዘርኢ ከይተዘርኣ ብእግዚኣብሔር  ቃል ብስራት ምኽንያት ጥራሕ ኢዩ።

2)ኣዳም ዝተረኽበ ካብ ሕቱም ምድሪ /ብዘይ ኣቦ ብዘይ ኣደ/ ኢዩ

“እግዚኣብሔር ኣምላኽ’ውን ካብ ምድሪ ሓመድ ወሲዱ ንሰብ ገበሮ” (ዘፍ፪፡፯/2፡7)።

ወልደ እግዚኣብሔር’ውን  ቅድሚ ዓለም ምፍጣሩ ካብ እግዚኣብሔር ኣብ ብዘይ ኣደ ከምዝተረኽበ ሰብ ዝኾነ’ውን ብኽልቲኡ ድንግል ካብ ዝኾነት ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብዘይ ኣቦ ኢዩ።

ዋላ እኳ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ናይ መጀመርታ ምድሪ ተባሂላ እንተ ተመሰለት ካብታ ምድሪ ትበልጽ ኢያ ምኽንያቱ ካብታ ምድሪ ዝተረኽበ ናይ ስጋ መግቢ ክኸውን ከሎ ካብ እመቤትና ዝተረኽበ ግና ንመንግስተ ሰማያት ዘእቱ ናይ ሕይወት መግቢ ናይ ነፍሲ መግቢ ኢዩ። ነዚ ኣመልኪቱ ናይ ቤተ ክርስቲያና ዓቢ ሊቅ ዝኾነ ቅዱስ ኤፍሬም ሶርያዊ ኣብ ናይ ሰሉስ ውዳሴ ማርያም ድርሰቱ “ዘርኢ ዘይተዘርኣልኪ ግራት ንስኺ ኢኺ” ብምባል ገሊጽዋ ኣሎ።

ነቢይ ዳዊት’ውን ብመንፈስ ቅዱስ ተመሲጡ ናይ እግዚኣብሔር ወልድ ካብ ሰማየ ሰማያት ምውራድን ካብ እመቤትና ካብ ድንግል ማርያም ምውላዱን ዝገለጾ ሰማይን ምድርን ብምባል ኢዩ ነይሩ።

“ምሕረትን ሓቅን ተራኸባ፡ ጽድቅን ሰላምን ተሰማምዓ ሓቂ ኣብ ምድሪ ቦቒላ ጽድቂ’ውን ካብ ሰማያት ተመልኪታ” መዝ፹፭፡፲-፲፫/85፡10-13 ብምባል ብምስጢር ትንቢቱ  ብዛዕባ እመ ቤትና ተዛሪቡ። ቅድሚ ዳዊት እዚ ምባሉ ግን ቅድስት ድንግል ማርያም ቅድሚ ሰማይን ምድርን ምፍጣሮም ኣብ ሕልና ኣምላኽ ተሓሲባ ነበረት። ከመይ ኣምላኽ ብባህሪኡ ንኹሉ  ዝፈልጥ  ስለ ዝኾነ። “ኢየሱስ’ውን ንኹሎም ሰባት ስለዝፈልጦም ብዛዕብኡ ዝኾነ  ሰብ ምምስካር ኣየድልዮን ስለ ዝኾነ”(ዮሃ፪፡፳፭/2፡25)።

ለ) ናይ ኣቤል ሕያውነት/ልውሃት

ካብ ኣቦኦም ኣዳም ብዝረኸብዎ ትውፊት መሰረት ኣቤልን ቃኤልን መስዋዕቲ ምቕራቦም መጽሓፍ ቅዱስ ይነግረና(ዘፍ፬፡፫-፭/4፡3-5)። “ቃኤል ካብ ፍረ ምድሪ መስዋዕቲ ኣቕረበ ኣቤል ካኣ ካብ ቦኹራት ኣባጊዑ ነተን ሰስቡሓተን ኣወፈየ እግዚኣብሔር ከኣ ናብ ኣቤልን ናብ መስዋዕቱን ባህ ኢልዎ ረኣየ ናብ ቃኤልን ናብ መስዋቱን ግና ባህ ኢልዎ ኣይረኣየን”” እንተኾነ ድሕሪ እዚ ቃኤል ሓሪቑ ንሓዉ ኣቤል ቀተሎ።

እግዚኣብሔር ዝመረጻ ንጽህትን ቅድስትን ድንግል ማርያም ብናይ ኣቤል ሕያውነት ትምሰል ኢያ።እግዚኣብሔር ናይ ኣቤል መስዋዕቲ ዝተቐበለሉ ሕያውነቱ ተመልኪቱ ኢዩ።

እመቤትና’ውን ኣደ ኣምላኽ ንምዃን ዝተመርጸት ብሕያውነታ ኢዩ። ቅዱስ ኣባ ሕርያቆስ ናይ ኣቤል ሕያውነቱ እና በለ መስኪሩ ኢዩ።

ሐ) ናይ ኖህ መርከብ /ሓመረ ኖህ

ኖህ ካብቲ ብእግዚኣብሔር ዝመጽእ ጥፍኣት ንምድሓን መርከብ ኣዳልዩ፡ንሱን ሰበይቱን፡ሴም፡ካም፡ ያፌት ዝተባህሉ ደቁን ምስኣንስቶም ካብ ዝተፈላለዩ እንስሳታት  ኩሎም ናብቲ መርከብ ብምእትዎም ካብቲ ጥፍኣት /ማይ ኣይሂ /ድኂኖም ኢዮም።

ኖህ ዝሰርሓ መርከብ ሰለስተ ክፍሊ ነይርዋ። መርከብ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም፡ ኖህ ናይ ጎይታ፡ እታ መርከብ ሰለስተ ክፍሊ ምህላዋ ንናይ እመቤትና ቅድስት ድንግል ማርያም ንጽሃ ስጋ፡ ንጽሃ ነፍሲ፡ ንጽሃ ሕልና  ምሳሌ ኢዩ። “መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕሌኺ ክመጽእ ሓይሊ እቲ ልዑል’ውን ከጽልለኪ እቲ ካባኺ ዝውለድ ቅዱስ ወዲ እግዚኣብሔር ክበሃል ኢዩ” ሉቃ፩፡፴፭/1፡35።

ናብቲ መርከብ ኣትዮም ካብቲ ጥፍኣት ማይ ምድሓኖም ብናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ኣማላድነት ኣሚኖም ካብ መከራ ስጋ ካብ መከራ ነፍሲ ናይ ምድሓኖም ምሳሌ ኢዮም። ካብታ መርከብ ወጻኢ ዝተረፉ ናይ ከሓድትን ናይ መናፍቓንን ምሳሌ ኢዮም።

ናብ ካልኣይ ክፋል ይቕጽል……………..

Uncategorized

Leave a reply