Eritrean Orthodox Tewahdo Church Saviour of the world and Mahbere Mariam Israel

ዓቢይ ጾምን ሰናብቲ ዓቢይ ጾምን ( 1ይ ክፋል)

ዓቢይ ጾምን ሰናብቲ ዓቢይ ጾምን ( 1ይ ክፋል)

በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!


ኣቐዲምና ብበረኸት ፣ብምሕረት ዝጓስየና ንዘሎ ቅዱስ እግዚኣብሔር ብኣና ብድኹማት ባሮቱ ፣በቶም ከየዕረፉ ኩሉ ግዜ ብዘይምቁራጽ ዘመስግንዎ ቅዱሳን መላእኽትን ብኹሎም ፍጡራቱን ዝኸበረን ዝተመስገነን ይኹን፣፣ ኣሜን፣፣

ቅዱስ እግዚኣብሔር ኣምላኽና  ካብቲ ዝሓለፈ ዓመት ናብዚ ዓመት እዚ ብሰላም ሓልዩ ብጥዕና ስለ ዘጽንሓናን ዘብጽሓናን ስሙ ዝኸበረን ዝተመስገነን ይኹን። ኣሜን!

ዝኸበርኩም ኣንበብትን ተኸታተልትን መደባትና ካብዚ ቀጺልና እምበኣር ብዛዕባ እዚ ኣትዩና  ዘሎ ዓብይ ጾም(ኣርብዓ ጾም)፣ከምኡ ብዛዕባ እተን ኣብ ውሽጢ ዓብይ ጾም ዘለዋ ሸሞንተ ሰናብቲ ከም ፍቓድ ኣምላኽ ክንርኢ ኢና ፣ኣምላክ ናይ ቅዱሳን ምስጢሩን ጥበቡን ይግለጸልና ። ኣሜን!!! ጾምና ንነፍስና ዝቅድስ መንግስተ ሰማይ ዘውርስ ይግበረልና።

    ዓቢይ ጾም(ኣርብዓ ጾም

ጾመ ኣርብዓዓእዚ ጾም እዚ ጎይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ድሕሪ ናብ ሩባ ዮርዳኖስ ከይዱ ብዮሓንስ ምጥማቑ ከይወዓለ ከይሓደረ ኣብ ገዳመ ቆሮንጦስ ብምኻድ ዝጸሞ ጾም እዩ (ማቴ4፣2)። ዓቢይ ጾም መበሊኡ፣ካብ ኩሎም  ኣጽዋማት እቲ ዝዓበየ፣ባዕሉ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝጸሞ ጾም ብምዃኑ፣ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝጸመን  መዓልታት ኣርብዓ ብምዃኑን ድማ  ካብዚ  ተበጊሳ ቅድስት ቤተክርስቲያና  ነዚ ጎይታናን  ኣምላኽናን ኢየስሱስ ክርስቶስ ዝጸሞ ጸሞ “ዓቢይ ጾም ወይ ድማ ኣርብዓ ጾም”  እናበለት  ትጽውዖ፣፣ጠቕላላ ብዝሒ መዓልታት ናይዚ ጾም እዚ 55 መዓልታት ክኸውን ከሎ ፣ካብቲ ጎይታ ዝጸሞ 40 መዓልቲ እቲ 15 መዓልቲ ካበይ ዝመጸ እዩ ንዝብል፣ቅድስት ቤተክርስቲያና  ዝሰርዓቶ ስርዓት፣ዝሕገገቶ ሕጊ ምፍላጥ ናይ ኩላትና ግደን እጃምን እዪ፣፣ እዚ ምዃኑ ከይንዝንግዕ እና ተላበና  ጽሑፍና  ክንቅጽል፥

ናይ ጎይታና ኢየርሱስ ክርስቶስ ጾምን ፈተንኡን  (ማቴ4፣1-12 )

 ብድሕርዚ መንፈስ ቅዱስ ንጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ  ብዲያብሎስ  ክፍተን ናብ በረኻ  ወሰዶ ፣፣

መንፈስ ናብ በረኻ  ወሰዶ ክብል ከሎ ቅዱስ ወንጌላዊ ማቴዎስ ብግዴታ ከይዱ ንምባል ዘይኮነስ እንተኮነ ግን ሓሳቡ ፍቓዱ እዩ፣፣ንኣብነት ጸሙን ፈተንኡን ምስ ፈጸመ  “ጎይታ ኢየሱስ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስ ናብ ገሊላ ተመልሰ” ከም ዝበለ  ሉቃስ ወንጌላዊ፣፣(ሉቃስ4፣14)

  • ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ክፍተን ኢሉ ናብ ገዳመ ቆሮንጦስ ኣይከደን እንተኾነ ኣብቲ ቦታ ከይዱ ምስ ጾመ ምፍታኑ ስለዘይተረፎን ስለ ዝተፈተነን ቅዱስ ማቴዎስ ወንጌላዊ ክጽሕፍ ከሎ “ብዲያብሎስ ክፍተን”  ኢሉ ጸሓፈ፣፣ ናብ ገዳም ምኻዱ’ኸ ስለምንታይ እዩ፧  እንተበልና  ድማ  ኣብ ገዳም ጾም ንወጣንያን ዝቐለለ እዩ፣፣ንፍጹማን ግና  ዝበርትዔ እዩ፣፣ ስለዚ ንኹሉ ኣብነት ክኸውን ኢሉ ጎይታናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ናብ ገዳም ከይዱ ጾመ፣ከምቲ ቅዱስ ጴጥሮስ ዝጸሓፎ ድማ ንዓና ኣርኣያ ኮነና ፣በቲ ዝኸዶን ዝሓለፎን ክንሓልፍ ከኣ ናትና ግዴታ እዩ፣፣

  • ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ነቲ ፈተና ደልይዎ ኣይከደን፣ “ ነቲ ፈታኒ ሓይሉ ከጥፍእ ደልዩ እምበር ክፈተን ደልዩ ኣይኮነን’’ ከም ዝበለ ቅዱስ ሳዊሮስ ዘኣንጾኪያ ኣብ (ሃይማኖት ኣበው85፣25)፣፣

  • ብፍቓዱ እውን ነቲ ፈተና ኣለዓዒሉ ኣየምጽኦን፣ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ፈተነታት ኣብ ልዕሊኡ ክፍጸሙ ብፍቓዱ ኣየለዓዓሎምን፣ብታህዋኾም ድኣ ፣ብሓይሊ እቲ ምስ ስጋ ዝተወሃሃደ ቃል ጠፍኡ ከም ዝበለ ቅድስ ሳዊሮስ ዘኣንጾኪያ ኣብ ሃይ.ኣብው85፣14

ኣርብዓ መዓልትን ኣርብዓ ለይትን ኣ ጾመ፣፣ጎይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ  ክርስቶስ ኣርብዓ መዓልትን ኣርብዓ ለይትን ዝጾመሉ፣ትሕቲ ኢሉ ናብ  ሳላሳ ልዕል ኢሉ ከኣ ኣርብዓን ሓሙሽተን ዘይጸመ ኣንተተባህል በዚ ቀጺልና እንርእዮ  መረዳእታታት እዩ፣፣

1.ኣቦና ኣዳም ኣብ ኣርብዓ መዓልቱ ዝተዋህበቶ ክብሪ ስለዘጥፍኤ ክብሪ ኣዳም ንምምላስ እዩ፣፣ እዚ ከኣ መለኮታዊ ቃል ሰብ ዝኾነሉ ቀንዲ ምስጢር እምበኣር እቲ ብምኽሪ ዲያብሎስ ካብ’ቲ ዝነበሮ ክብሪ  ናብ ምድሪ ብስደትን ዝመጸ ኣብ እግሪ ኣጋንንቲ ዝርገጽ ዝነበረ ኣዳም ካብ ዝወደቖ ንኸተንስእ፣ንሞቱ ብሞቱ ንኽስዕር ስለ ዝኾነ ፣በዚ ዕለት እዚ ከኣ እታ ብኣርባዓ  መዓልቲዝረኸብካያ ውልድነት ክመልሳካ መጺኤ ኣለኹ ንኽብል ብዘይ ምርመር ጥበቡ ዝገበሮ እዩ፣፣

  1. ሊቀ ነቢያት ዝተሰምየ ቅዱስ ሙሴ ንእራኤላውያን መሪሑ ካብቲ መሪር ባርነት ናይ ንጉስ ፎርኦን፣ባሕሪ ኤርትራ ኣሳጊሩ ኣብ ሲና ምስ በጽሐ ቅዱስ እግዚኣብሔር ንነቢይ ሙሴ ዓሰርተ ታዛዛት ክቕበል ናብቲ ጎቦ ክወጽእ ኣብ ዝኣዘዞ ግዜ ነቢይ ሙሴ ኣብቲ ጎቦ ናይ ሲና ኣርብዓ መዓልትን ኣርብዓ ለይትን መግቢ ከይበልዐ ማይ ክሰተየ ተቐመጠ፣፣ ኣርባዓ መዓልትን ኣርብዓ መዓልትን ጾይሙ ሕጊ ኦሪት ማለት ዓሰርተ ትእዛዛት ኦሪት ተቐበለ (ዘጽ24፣12-18፣31፣18,ዘዳ10፣9)። ክርስቶስ ኣምላኻና ከኣ ኣርብዓ መዓልትን ኣርባዓ ለይትን ጾይሙ ሕንጊ ወንጌል ሰርዓልና፣፣

  2. ነቢይ ሙሴ ዝለኣኾም 12 ሰለይቲ ምድረ ርስቲ ሰልዮም ኣብ ኣርብዓ መዓልቶም ተመልሱ (ዘሁ13፣25)፣፣ ክርስቶስ ድማ ናይ መንግስተ ሰማያት መራሒ ስለ ዝኾነ፣ ኣርባዓ ለይትን ኣርብዓ መዓልትን ጾመ፣፣ ከምኡ እውን ኣብ ኣርብዓ መዓልቲ ቅርጺ ኣካል(ተስእሎተ መልክዕ) ዝተሰርዓሉ ሰብ ስለ ዝበደለ ንካሕሳ ክኸውን ኢሉ ኣርብዓ መዓልትን ኣርብዓ ለይትን  ጾመ፣፣

ስርሑ ብጾም ጀመረ ፣ከመይ  ብልዒ ናይ ተግባር ሓጢኣት  መሰረት ከምዝኾነ ፣ጾም ድማ ናይ ሰናይ ተግባር መሰረት እዩ፣፣ “እስመ ጾም እማ ለጸሎት ወእትታ ለኣርምሞ ወነቅኣ ለኣንብዕ ወጥንተ ኩይሉ ገድል ሰናይት” ይብል መጽሓፈ መነኮሳት፣፣

ብድሕሪዚ ጠመየ

 ጠመየ ማለቱ  ፍጹም ሰብ ከምዝኾነ፣ ባህሪ ሰብ ከምዝተወሃሃደ ንምግላጽ  እዩ። ከምኡ ከኣ እቲ ፈታኒ (ዲያብሎስ) መገዲ ንምሃብ እዩ፣፣ ብድሕርዚ እምበኣር እቲ ፈታኒ ናብ ጎይታናን መድሓኒናን  ኢየሱስ  ክርስቶስ ቀሪቡ ነዘን ቀጺልና እንርእየን ሰለስተ ዓበይቲ ሓጢኣት (ኣርእስተ ጣውእ) ኣብ ሰለስተ ዝተፈላለየ ቦታታት ናይ ገዳመ ቆረንጦስ ፈተኖ፣፣ ዝፈተኖ ፈተናን ዝተዋህቦ  ኣምላኻዊ ምላሽን እንታይ ከምዝመስል ንከታተል፣፣ ኣምላኽና እግዚኣብሔር ዘስተውዕል ልቦና ይዓድለና፣፣ኣሜን፣፣

1,ወዲ እግዚኣብር እንተኾንካስ እዘን ኣእማን እንጌራ ይኹና በል በሎ ማቴ4፣3,ሉቃ4፣3  ኣብ ግዜ ጥምቀቱ ናይ ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ ናይ ባህሪ ኣብኡ(እግዚኣብሔር ኣቦ)፣ንሱ ብተዋህዶ ሓደ ኣካል ሃደ ባህርይ ምዃኑ መስኪርሉ እዩ፣፣ ከመይ ብህልውንኡ ምስ ባህርይ ኣብኡ ኣብ ምስ ባህርይ ሂወቱ መንፈስ ቅዱስ ህሉው ኮይኑ ዝነብር ወልደ እግዚኣብሔር ፣ንሱ እቲ ሰብ ዝኾነ ኣምላኽ ፣ስጉው ቃል ድኣ እምበር ካልእ ኣይኮነን፣፣ እቲ ኣቐዲሙ ሊቀ ሓዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስ ኣብ ቂሳርያ “ንስኻ ውዲ ህያው እግዚኣብሔር ኢኻ”(ማቴ16፣15) ኢሉ ዝመስከረሉ ፣ደጊሙ ባዕሉ እግዚኣብሔር ኣቦ ኣብ ማይ ሩባ ዮርዳኖስ “ብእኡ ዝሰመርኩ ፍትዊ ወደይ እዚ እዩ” ክብል ዝሰምዐ ሰይጣን እምበኣር፣ “ወዲ ኣምላኽ እንተ ኾንካስ እዘን ኣእማን እንጌራ ይኹና በል”፣፣ ከምቲ ንኣዳም ብብልዒ ምኽንያት ዘስሓቶ ፣ጠምዩ ኣሎ እሞ ሕብስቲ ርእዩ እንተሰሓተ ብምባል እዩ፣፣ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ግና “ሰብ ካብ ኣፍ ኣምላኽ ብዝወጽእ ቃል ኩሉ ድኣ እምበር ብእንጌራ ጥራይ ኣይነብርን እዩ ዝብል ጽሑፍ ኣሎ ኢሉ” መለሰሉ (ማቴ4፣4, ዘዳ8፣3)።

ንሰብ እንስሳዊ ባህርን ፣መንፈሳዊ ባህርን ኣለዎ፣ ፣እንስሳዊ ባህርኡ ፣ካብ መግቢ እንተተኸልከለ ኣብ ሞት ይበጽሕ፣፣ መንፈሳዊ ባህርኡ ድማ ካብ ቃል እግዚኣብሔር እንተ ተኸልከለ ናብ ሞተ ነፍሲ ይበጽሕ፣ ከመይ ቃል እግዚኣብሔር መንፈሳዊ መግቢ እዩ፣፣ ኣሞጽ ነቢይ “ሲሲተ ልብ ቃላቲሁ ለእግዚኣብሔር” ቃላት እግዚኣብሔር መግቢ ልቢ እዩ ይብል።ቅዱስ ቄርሎስ መጽሓፈ ሊቃውንት፣፣

2.ድሕርዚ ዲያብሎስ ናብታ ቅድስቲ ከተማ ወሰዶ እሞ ኣብ ገምገም ቤተ መቅደስ ደው ኣበሎ ፣ “ብሓቂ ወዲ እግዚኣብር እንተ ኾንካስ  ካብዚ ዘሊልካ ንታሕቲ ተወርወር(ጽደፍ)” በሎ፣፣ ዲያብሎስ ዘሊልካ ጽደፍ ዝበሎ ሓይሉ ንምግምጋም እዩ፣፣ ድኹም ሰብ እንተኾይኑ ክስበር እዩ፣ሓያል ሰብ እንተኾይኑ ከኣ ኣይስበርን እዩ  ካብ ዝብል ሓሳብ ተበጊሱ እዩ ከምኡ ክብል ዝተራእየ፣፣ መሊሱ ዲያብሎስ ንዘረብኡ መራብሒ ወይ ድማ መራጎዲ ዝኾኖ ፣ “ምኽንያቱ ኣብ ኩሉ መገድኻ ክሕልዉኻ  እግርኻ ብእምኒ ከይትዕንቀፍ’ውን በእዳዎም ከልዕሉኻ ንመላእኽቱ ክእዝዛላክ እዩ” ዝብል ጽሑፍ ኣሎ ክብል እዩ ተዛሪቡ፣(ማቴ4፣5-6,ሉቃ4፣9-11,መዝ90፣11-12) ብድሕርዚ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ  “ንእግዚኣብሔር ኣምላኽካ ኣይትፈታትኖ” ዝብል ጽሑፍ ኣሎ በሎ (ማቴ4፣7,ሉቃ4፣12,ዘዳ6፣16)።

3.ብድሕር’ዚ ዲያብሎስ ከምብሓድሽ ናብ ኣዝዩ ነዊሕ እምባ  ወሰዶ፣መንግስታት ኩሉ ዓለምን ኩሉ  ንብረቱን ድማ ኣርኣዮ፣፣

ኣብዚ ክንርዽኦ ዘሎና ሓደ ነገር ኣሎ ንሱ ኸኣ ዲያብሎስ ድኣ ንባዕሎ መሰሎ እምበር ንጎይታስ ኩሉ ተለዊጡ መሲሉ ኣይረኣዮን፣፣

ሰይጣን ደፋር ስለ ዝኾነ “ተደፊእካ እንተ ሰገድካለይ  ኢድ እውን እንተ ነሲእካለይ እዚ ኩሉ ክህበካ እየ በሎ፣፣ ድሕር’ዚ እቲ ሓያል ኣምላኽ ከምዚ እና በለ ተዛረቦ፣ “ንእግዚኣብር ኣምላኽካ ስገድ ንዕኡ ንበይኑ  ድማ  ኣምልኽ ዝብል ጽሑፍ ኣሎ በሎ እሞ ኪድ ሰይጣን ካባይ ርሓቕ” በሎ፣፣

ሰይጣን “እንተ ሰገድካለይ”  ስለ ዝበሎ “ኪድ ካባይ ርሓቕ” በሎ፣ “ደድሕረይ ካብ ዝስዕቡ ምእመናን ርሓቕ ንምባል እውን እዩ “ኪድ ሰይጣን ካባይ ርሓቕ” ዝበለ፣፣

ኣብዚ ክንርእዮ ዝጸናሕና ፣ወንጌላወያን ድማ ዝጸሓፍዎ ፣ “ወሰዶ፣ወሰዶ፣” ሰይጣን ሓሳቡ ንምርኣይ  ስለዝኾነ እዩ እምበር እቲ  ንኹሉ ዘቕውም ሓያል ኣምላኽ  ተገዲዱ ኣይኮነን፣፣

ሰለስተ ኣርእስተ ሓጣውእ  ዝበሃሉ እምበኣር ፣

  1. ስስዐ ፣ ዘይተዋህበካ ምድላይ እዩ

  2. ትዕቢት  ኣምላኽነት ምድላይ እዩ    

  3. ፍቕሪ ገንዘብ ፣ይኣኽለኒ ዘይምባል እዩ

ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ በዚ ሰለስተ ኣርስተ ሓጣውእ ተፈቲኑ ንጸላኢና ዲያብሎስ ስዒሩልና እዩ፣፣

ሀ. መነኮሳት ዝደለይዎ ስለ ዘይረኸቡ ፣ጸሮም(ስምዒት ) ስስዐ እዩ፣፣ኣብ ገዳም (በረኻ ) ፣ዲያብሎስ ብስስዕቲ እንተመጸ ብትዕግስቲ  ስዒርሎም እዩ፣፣

ለ.ካህናት ኣእምሮና ዓሚቊ ረቂቕ፣ማዕርግና ልዑል ምጡቕ’ዩ ብምባል ስለ ዝዕበዩ ጸሮም ትዕቢት እዩ፣፣ኣብ ቤተ መቅደስ ብትዕቢት እንተፈተኖ ብሕትና  ስዒርሎም እዩ፣፣

ሐ. ነገስታት ጸሮም ፍቕሪ ገንዘብን ስልጣንን እዩ፣፣ ስለ ዝኾነ ኣብ እምባ ብፍቕሪ ገንዘብ እንተ ፈተኖ ፣ገንዘብ ብምጽላእ ስዒርሎም እዩ፣፣ድሕሪ’ዚ ሓጥያት ካብ ስሩ ከምዝተማሕወት ኦም ገነት ኮነት  “እዛ ምትላል እዚ’ኣ  ን ኣዳም ናብ  መሬት ከም ዝምለስ ዝገበረቶ እያ፣ናብ ኣምላኸይ ናብቲ ንኹሉ  ወሃቢ ሲሳይ ምስ በጽሔ ግና ሰይጣን ሓፊሩን ተሳዒሩን ተመልሰ ይብል ሳዊሮስ ዘኣንጾኪያ ሃይ.ኣበው 85፣35

  1. ድሕሪዚ ዲያብሎስ ሓደጎ

ሉቃስ ወንጌላዊ ግና “ሽዑ ዲያብሎስ ፈተንኡ ዘበለ ምስ ወድአ ንጊዜኡ ሓደጎ” ይብል (ሉቃ4፣13) እዚ  ማለቱ ዳሕራይ ኣብ ልቢ ይሁዳን ኣይህዱን ሓዲሩ ክሳዕ ዘስቅሎ ንጊዜኡ ሓደጎ በለ፣፣

5.እንሆ ድማ መላእክቲ መጺኦም ኣገልገልዎ

ነዚ ቃል እዚ ዝረኣየን ዘንበበን ሰብ ኣምላኽ ወዲ ኣምላኽዶ ኣይኮነን፣ ቅድሚኡ’ኸ መላእኽቲ ኣየገልግልዎን ድዮም ነይሮም ክብል ይኽእል ይኸውን፣፣  እዚ ግን እቶም ፍጡራቱ ዝኾኑ ቅዱሳን መላኽቱ ቅድሚኡ ኣየገልግልዎን እዮም ነይሮም ማለት ዘይኮነስ፡ መላእኽቲ መጺኦም ኣገልገልዎ ምባሉ፥

  1. “ሓይሊ ምስጋና ይግባኣካ እዩ” ዝብሉ እዮም እምበር ኣየገልገልዎን ነይሮም ዘስምዕ ኣይኮነን፣፣

  2. በቲ ሓደ ወገን ከኣ መላእኽቲ መጺኦም ኣገልገልዎ ማለቱ ዲያብሎስ ምስ መላእኽቱ ኮይኑ ስዒሩኒ እምበር ኣይምሰዓረንን ንኸይብል እዩ፣፣

ምሳሌ ሓደ ዓቢይ ንጉስን ንእሽቶ ንጉስን

ሓደ ዓቢይን ንእሽቶ ንጉስን ንዂናት ተሰለፉ። እቲ ዓቢይ ንጉስ ነቲ ካብኡ ዝትሕት ንኡስ  ንጉስ “ህዝቢ ካብ ዝሓልቕ ንሓድሕድና ንግጠም” በሎ እሞገጠሙ፣፣ዓቢይ ንጉስ ነቲ ንእሽተይ ንጉስ ሰዓሮ፣፣ኩሉ ንብረቱ እውን ማረኾ፣፣ድሕሪ’ዚ ዓቢይ ንጉስ ስዒሩ ክምለስ ከሎ፣ሰራዊቱ ብሓጎስን ብዕልልታን ተቐበልዎ ይብል ቅዱስ ኤጲፋንዮስ ሃይ.ኣበውምዕ55፣13፣፣ስለዚ ክርስቶስ በይኑ ንዲያብሎስ ስለ ዝሰዓሮ እንሆ መላእኽቲ መጺኦም ኣገልገልዎ በለ፣፣

  1. ንስኻትኩም እውን ብትዕግስቲ እንተሰዓርኩም መላእኽቲ ክግለጽልኩም እዮም ንምባል ንኣብነት እዩ፣፣

    ታሪኽ፣ ሓደ ባሕታዊ ካብ በዓቱ ከይ ወጽእ መብጽዓ ነበሮ፣፣ ኣብ በዓቱ ኪነብር ከሎ ሰይጣን መጺኡ ንጉስ ይጽውዓካ ኣሎ በሎ ፣”ንሱ ድማ ብዘይካ ጎይታይ ኢየሱስ  ክርስቶስ ንጉስ የብለይን” በሎ እሞ እቲ ሰይጣን  ኣብ ዓለም ተቐሚጥካስ ንጉስ የብለይን ትብል ኢሉ ብዝሓዞ በትሪ ቀጥቂጥዎ ከደ፣፣ ብድሕር’ዚ መልኣከ ዑቃቤ፣ሓላዊ መልኣኽ ተገልጸሉ እሞ መን ኢኻ በሎ፣፣ንሱ ድማ ኣነ ሓላዊኻ መልኣኽ እየ፣ክሳዕ ሕጂ ድኣ ኣበይ ኔርካ እንተበሎ ፣ሕጂ እውን ስለዝተዓገስካ እየ መጺካ በሎ፣፣ ስለዚ ንሕናውን ኩሉ ግዜ ዕጉሳት ክንከውን ይግበኣና።

 ኣብ ጾም ኣርብዓ እቶ ቀዳማይ ሰሙን ጾመ ሕርቃል ተባሂሉ ይፍለጥ። ጾመ ሕርቃል ግን እንታይ ማለት እዩ፧ስዒብና ንከታተል፥

ጾመ ሕርቃል

ጾም ግዜኡን ንውሓቱን ይፈላለ እምበር እግዚኣብሔር ዝሰርዓልና ቅዱሳን ኣቦታት እናፈጸምዎን እናኣርኣዩናን ዝሓለፉን ዘለዉን፣ምስ ኣምላኽ ዘሎና ፍቕሪ መግለጺ ፣ንሓጢኣትና መደምሲ፣ኣብ ልዕሊ እቲ መጻርርትና ዝኾነ ድያብሎስ ድማ ዓወት እንረኽበሎ ሓደ ካብቲ ብዙሕ ኣጽዋር ኣምላኽ እዩ፣፣ እዚ ስለ ዝኾነ ከኣ ቅድስት ቤተክርስቲያና ፣ኩሉ ግዜ ብዘይ ምቁራጽ ክንጸሞሎም ዘሎና ግዝያት ብፍላይ ከኣ ናይ ኣዋጅ ኣጽዋማት እትሕብረና፣፣ ሓደ ካብቲ ብኣዋጅ ዝንገረና ቀዳማይ ሰሙን ናይ ጾም ኣርብዓ ዝኾነ ድማ ጾመ ሕርቃል ኢልና እንጾሞ ጾም እዩ፣፣ ናይ ውልቂ ኮነ ናይ ኣዋጅ ኣጽዋማት ከምቲ ኣቐዲምና ዝገለጽናዮ፣መጽሓፍ ቅዱስና ዝነግረና፣ቤተክርስቲያና እትምህረናን ኩሎም ንኽንጸድቕ ኢልና ኢና እንጸሞም፣፣ እዚ ጾመ ሕርቃል ድማ ኲኖ መንፈሳዊ ጸጋን ጽድቅን ፣ከምቲ ሰባት ካብ ዘይምስትውዓል ዝብልዎ ፣ “ንጉስ ዝጾሞ እዩ” እና ተባህለ ብሸለልትነት ዝሕለፍ ዘይኮነስ ብስጋን ብነፍስን ዘርብሓናን ቤተክርስቲያና እትእዝዞን ምዃኑ ፈሊጥና ብፍጹም ትሕትና ክንጸውም፣ብጾም ዝርከብ ጸጋ ተኻፈልቲ መታን ክንከውን ሃረር ክንብል ይግባኣና፣፣እዚ ክንገብር እግዚኣብሔር ኣምላኽና ምስትውዓሉ ይዓድለና፣፣ኣሜን፣፣

ታሪኽ ቤተክርስቲያን ከምዝሕብረና፣ቅዱስ መስቀል ናይ ጎይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣቐዲሙ ብጸረ መስቀል ዝኾኑ ኣይሁድ ንልዕሊ 200ዓመታት ዝኸውን ተቀቢሩ ከምዝነበረ ይዝከር፣፣ እንተኾነ “ቤተክርስቲያን ይተዓጾ ቤት ጣዖታት ይከፈቱ” ዝብል ዝነበረ ናይ ዓላውያን ነገስታት ኣዋጅ ሓሊፉ ፣ብኣንጻሩ “ቤት ጣዖታት ይተዓጸዉ ፣ቤተክርስቲያን ይከፈቱ” ዝብል ኣዋጅ ዝሓዘ ሰላማዊ ንጉስ ቆስጠንጢኖስ መጸ፣፣ በዚ ግዜ እዚ እዩ ከኣ እቲ ንብዙሕ ግዜ ተቐቢሩ ዝነበረ ቅዱስ መስቀል ብመርሒነት ንግስቲ ኢሌኒ ካብቲ ተቐቢርዎ ዝነበረ ተዃዒቱ ዝወጸ ፣፣ብድሕሪዚ ግን መቐጸልታ ናይቲ ብዙሕ ግዜ ንኢዮሩሳሌም እና ወረሩ ዘዕንውዋ ዝነበሩ ነገስታት ፋርስ፣ከም ልማዶም ፣ከስሮኤስ ዝተባህለ ንጉስ ፋርስ ንግብጺ ወሪሩ ክምለስ ከሎ ናብ ኢዮሩሳሌም ኣትዮ ብዙሕ ሃብትን ንብረትን ፣ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባትን ማሪኹ ናብ ዓዱ ናብ ፋርስ ከደ፣፣ ምስቲ ማሪኽዎ ዝኸደ ብሩርን ወርቅን ከኣ ነቲ ቅዱስ መስቀል ናብ ቤት መቕደስ ኣትዩ ፣ዝፈርስ ኣፍሪሱ ዝስበር ሰቢሩ ፣ሒዝዎ ከደ፣፣ብናጽነት ክነብሩ ዝጸንሑ ህዝቢ ኢዮሩሳሌምን ከባቢኣን ፣ቅዱስ መስቀል ፣ኣቐዲሙ ካብ ዝተቕሮ ብምውጽኡ ክሕጎሱ እኳ እንተጸንሐ፣መጠን እቲ ዝተሓጎስዎ ድማ ኣዝዮም ጓሃዩ፣፣ ቅዱስ መስቀል ኣብ ኢድ ፋርሳውያን ብምውዳቑ ድማ ልቦም ብጓሂ መልአ፣፣ ድቃስ ኣበዮም ፣ኣምሪሮም ከኣ ናብቲ ልዑል ኣምላኽ ጸለዩ ፣፣ ኣብዚ ሰዓት እዚ እዩ ከኣ እግዚኣብሔር ንንጉስ ሕርቃል ዘነቓቅሖ፣፣ ንጉስ ሕርቃል ፣መስቀል ከምዝተማረኸ ምስ ሰምዐ ንኹሎም ክርስቲያን መልእኽቲ ልኢኹ ብጸሎት ክሕግዝዎ፣ጾም ኣወጀ፣፣ ነቲ ቅዱስ መስቀል ካብ ምርኮ ንምምላስ ከኣ ሱባኤ ኣተወ፣፣ ንእግዚኣብሔር ብጾምን ጸሎትን ተማዕቊቡ ድማ መገዱ ናብ ፋርስ ጀመረ፣ከምቲ እግዚኣብሔር ንእስራኤላውያን ተዋጊኡ ካብ ጸላእቶም ዘናገፎምን ዓወት ዝሃቦምን ንንጉስ ሕርቃል እውን ኣብ ልዕሊ ፋርሳውያን ዓወት ሃቦ፣ብሰላም ካብ ኲናት ተመለሰ ‘ነቲ ቅዱስ መስቀል ከኣ ካብቲ ተማሪኽሉ ዝነበረ ስፍራ መለሶ፣፣

ሎሚ ኣብ ቤተርክርስቲኣይና ዝጽወም ጾም እምበኣር ንንጉስ ሕርቃል ዓወት ዝሃበ ፣ንጸረ መስቀል ዝኾኑ ሰባት ዝሰዓረሉ  ፣ሎሚ እውን እቶም ኩሉ ግዜ ጸረ መስቀል ኮይኖም ንጥፍኣትና ዝጽዕቱ ዘለዉ ኣጋንንቲ ካብ ዙርያና ከርሕቐልና ፣ሓይሊ ክህበና ኢልና ንእግዚኣብሔር እና ለመና እንጾሞ ጾም እዩ ፣፣ስለዚ ንቕዱሳን ኣቦታት ብጸሞም ጸጋ ኣብ ልዕሊ ጸጋ ዝሃቦም ንዓና እውን ናይ ኩሉ ጸጋ በዓል ቤት ዝኾነ እግዚኣብሔሄር ጸጋ ክህበና፣ ኣብ እምነትና ከጽንዓና ኣሰር እቶም ዝሓለፉ ናይ እምነት ኣቦታት ስዒብና ተኻፈልቲ ናይ ጾም እዚ ክንከውን ቅዱስ ፍቓዱ ይኹን፣፣ኣሜን፣፣

– ብኻልእ መገዲ ድማ እዘን ምስ ኣርብዓ ጾም ሓቢረን ዝጽወማ 15 መዓልታት ድምር ናይዘን ኣብ ኣርብዓ ጾም ዘለዋ ቀዳምን ሰንበትን እየን፣፣ ኣብ ውሽጢ እዚ ዓቢይ ጾም ሸውዓተ ቀዳምን ሸመንተ ሰንበትን ኣለዋ፣፣ በዘን መዓልቲታት እዚአን ከኣ ካብ ጥልላት( ስጋ ጠስሚ፡ጸባ…) እምበር ካብ ካልእ መግቢ ( ናይ ጾም መግቢ) ኣይንኽልከልን እና። ስለዚ ቤተክርስቲያና ቅዳሴ ሰሪዓ ክሳዕ ናይ ምሸት(ሰርክ) እትጾመን 40 መዓልታት እየን፣፣  እዚ ስለዝኾነ ከኣ ነዘን ኣርብዓ መዓልታት ንኽመልኣ ነተን 15 መዕልታት ናይ ቀዳምን ሰንበት ክውሰኻ ዝገበረት፣፣

መወከሲትርጉም ኣንድምታ ወንጌል ብትግርኛ  ካብ ገጽ 48-52 ዝተወስደ ጽሑፍ)

             ሰናብቲ ዕቢይ ጾም

ኣብ ውሽጢ እዘን 55 ናይ ጾም መዓልታት ብጠቕላላ 8 ሰናብቲ ኣለዋ፣፣ ንሳተን ከኣ ነናተን ኣስማት ዝሓዛ ኮይነን እዘን ዝስዕባ እየን፣

  • ቀዳመይቲ ሰንበት-ዘወረደ                            ካልኣይቲ ሰንበት – ቅድስት

  • ሣልሰይቲ ሰንበት – ምኵራብ                         ራብዓይቲ ሰንበት – መጻጉዕ

  • ሓሙሸይቲ ሰንበት – ደብረ ዘይቲ (ፍርቂ ጾም)    ሻዱሸይቲ ሰንበት – ገብር ኄር

  • ሻብዓይቲ ሰንበት – ኒቆዲሞስ                     ሻሙነይቲ ሰንበት – ሆሳዕና ይበሃሉ።

                ቀዳመይቲ ሰንበት

             ዘወረደ

ካብተን ሸመንተ ሰናብቲ ናይ ዓቢይ ጾም እዚኣ እታ ቀዳመይቲ ሰንበት እያ፣፣ ዘወረደ ማለት ስሙ ከም ዝሕብሮ ዝወረደ ዝብል ትርጉም ኣለዎ፣፣ በዚ ዕለት እዚ ኣካላዊ ቃል ፣እግዚኣብሔር ውልድ ካብ ልዑል መንበሩ (ካብ ልዕልንኡ) ምውራዱን ስጋ  ምልባሱን ፣ሰብ ምዃኑን ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ቀራንዮ ኣደባባይ ስለ ፍቕርና፣ ስለ ድሕነና ክብል ምማቱን ምትንስኡን ምዕራጉን ብእዝነ ልቦና እንዝክረሉ መዓልቲ እዩ፣፣ ነዚ ኣምልኪቱ ቅዱስ ሓዋርያ ዮሓንስ፣ ነቲ ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ኒቆዲሞስ ዝተዘራረቦ  ቃል ጽሒፉ ኣሎ፣ “ብጀካ እቲ ካብ ሰማይ ዝወረደ ኣብ ሰማይ እውን ዘሎ ወዲ ሰብ(ወልደ እጓለ እመ ሕያው ክርስቶስ) ሓደ እኳ ናብ ሰማይ ዝዓረገ የለን”ይብል (ዮሓ5፣3-6)፣፣ ካብ ሰማይ ዝወረደ ኣካላዊ ቃል እዩ፣፣ “ካብ ሰማይ ዝወረደ ወዲ ሰብ”  ምባሉ ድማ ናይ ሰብ ባህርን ኣካልን ተዋሃሂዱን ለቢሱን ፣ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይ ስለ ዝኾነ እዩ (ዮሓ6፣62, ማቴ3፣17,ዮሓ 17፣5-24, ራእ 2፣8, ማር14፣60-62) “ዚኣሁ ለስጋ ኮነ ለቃል ወእንቲኣሁ ለቃለ ኮነ ለስጋ”ከም ዝበለ ቅዱስ ቄርሎስ!!!

ናይ ዕለቱ ኣርእስቲ መዝሙር ፣             ተቀነዩ ለእግዚኣብሔር

ንባባት  እብ 13፣7-17,   ያዕ 4፣6-መፈ, ግ.ሓዋ 25፣13-መፈ,   ዮሓ 3፣10-25

ምስባኽ  : ተቀነዩ ለእግዚኣብሔር በፍርሃት ፣ወተሐሰዩ ሎቱ በረዓድ; ለጥበብ ከመኢይተመዐድ እግዚኣብሔር     ትርጉሙንእግዚኣብሔር ብፍርሃት ተገዝእዎ ብረዓድ ድማ ተሓጎሱ ጎይታ መታን ከይቁጣዕ ተግሳጹ ተቐበሉ

 ንእግዚኣብሔር ኣገልግልዎ ብረዓድ ከኣ ስገድሉ ክብል ከሎ ከምቲ ኣቦና ኣዳም ድሕሪ ምብዳሉ ዝፈርሆ ፍርሃት፣ ዝተሰምዖ ራዕዲ ኣይኮነን (ዘፍ3፣7-10) እንታይ ድኣ እንተተባህለ ፣ከምቲ ኣቦና ኣዳምን ኣዴና ሄዋንን ቅድሚ ሕጊ ምፍራሶም ፣በደል ምፍጻሞም ፣ኣብ እግዚኣብሔር ዝነበሮም ኣኽብሮትን ፍርሓትን ክኸውን ከሎ እዩ፣፣ እዚ ከኣ ኣብ እግዚኣብሔር ዘሎካ መግለጺ እዩ፣፣ ነዚ እዩ ኸኣ ጥበበኛ ሰሎሞን፣ “ቀዳመይቲ ጥበብ ንእግዚኣብሔር ምፍራህ እዩ”(ምሳሌ9፣10) እናበለ ዝጸሓፈ ፣፣ ልቢ ኣምላኽ ዝተሰምየ ቅዱስ ዳዊት እውን ነዚ ኣመልኪቱ ክዛረብ ከሎ፣ “እግዚኣብሔር ነቲ ንዕኡ ዝፈርህ ሰብ፣ በታ ንሱ ዝሓረያ  መገዲ ክኸይድ ይመርሖ እዩ” ክብል ተዛሪቡ ኣሎ (መዝ25፣1)። ንእግዚኣብሔር ምፍራሕን ብራዕዲ ምግልጋልን እምበኣር ዝወዓለልና ውዕለት ከይዘንጋዕና ፣ብቕዱስ ቃሉ ኣሚና ፣ንትእዛዛቱ እና ተግበርና ፣ካብ ርኽሰትን  ሓጢኣትን ተፈሊና ምስ እንነብር እዩ፣፣ እንተዘይኮነስ  ውጽኢት ዘይምፍራሕ ሞት እዩ ዘስዕብ፣፣  ኣቦና ኣዳም ነታ ቀዳመይቲ ኣካይዳ ስለዝገደፋ እዩ ካብ እግዚኣብሔር ዝኣክል ጎይታ ፣ ካብ ገነት ዝኣክል ቦታ  ናብዚ ምድሪ ዝተሰጎገ፣፣ ስለዚ እምበኣር ብሕጊ እግዚኣብሔር ተማእዘንቲ፣ንትእዛዛቱ ፈጸምቲ  ክገብረና እግዚኣብሔር ቅዱስ ፍቓዱ ይኹን፣፣ ኣሜን!!

   ስብሃት ለእግዚኣብሔር 

   ወለወላዲቱ ድንግል

   ወለመስቀሉ ክቡር

         ኣሜን!

 

 

Uncategorized

Sorry, comments are closed for this post.