Eritrean Orthodox Tewahdo Church Saviour of the world and Mahbere Mariam Israel

፳፱/ 29 ጥሪ ዕረፍቱ ለኣቡነ ታዴዎስ/ 29 january the death of st. Tadiewos

 በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሃዱ ኣምላክ ኣሜን!

፳፱/ 29 ጥሪ ዕረፍቱ ለኣቡነ ታዴዎስ  

     lkናይ ትውልዲ ቦትኦም ጽላልሽ (ዞረሬ) እዩ። ኣቡኦም ሮማንዮስ ኣዲኦም ማርታ ይበሃሉ። ሮማንዮስ መዓርገ ቅስና ዘለዎ ክኸውን ከሎ ንኣቡነ ተክለሃይማኖት ሓወቦኡ እዮም።

     ኣብ ማህጸን ኣዲኦም ከለዉ ኣብ ጽላልሽ ጥሜት በርቲዑ ነበረ። ወገናትና እናጠመዩ ከለዉ ንሕና በይንና እንተበላዕናን እንተሰተናን ጽቡቕ ኣይኮነን ብምባል ግንቦት 21 ናይ ዕለት እንጌርኦም እኳ ከየትረፉ ዘለዎም ኩሉ ኣውጺኦም መጽወትዎ። ኣብ ሳልሳይ መዓልቱ ፍርቂ ለይቲ ብልብሲ ብርሃን ተጠቕሊሎም ተወልዱ። ዓመደ ብርሃን ተተኽለ። ቤቶም ብበረኸት ተመልአ። ሽዑ ድማ ዝናም ዘነሞም እቲ ህዝቢ ድማ ነቲ ካብ ሮማንዮስን ማርታን ዝተመጽወተሎም ከፊሎም ዘርእዎ።

     ምስ ተወልዱ ኣብ 40 መዓልቶም ብዕለት 2 ሓምለ ናብ ቤተ ክርስቲያን ወሲዶም ኣጥሚቖም ስሞም ታዴዎስ ሰምዮም ክወጹ ከለዉ፡ ካብ ዝውለዱ ክሳብ እዚ መዓልት’ዚ እቲ ዝተዘርአ እኽሊ ሓደ ወገን ኮይኑ ፈርዩ ተረኽበ።

     ዕድሚኦም ንትምህርቲ ምስ በጽሐ ንሊቀ ካህናት ንህይወት ብነበጽዮን ሂቦሞም እናተማህሩ ዓበዩ። ኣቡነ ተክለሃይማኖት ንዳሞት ተሳጊሮም ንሞተሎሚ ምሂሮም ብናይ እግዚኣብሔር ምሕረት ብናትካ ጸሎትን ንሞተሎሚ ብሃይማኖት ወሊደዮ ኣለኹ፡ ብምግባር’ውን ኣዕብየዮ ኣለኹ’ሞ ሓፍትኻ ሒዝካ ብቕልጡፍ ንዓ ኢሎም ልኣኹሎም። ሓፍቶም ትቤ ጽዮን ትበሃል። ሓዉ ንሞተሎሚ ዝግና ኣእትይዋ ድማ ንኣባ ኤልሳዕ ወለደት። ሓደ መዓልቲ ንወደይ ኣምልኾተ ጣኦት ክምህሮ እየ ኢሉ ናብ ቤት ጣኦት ወሲዱ ስገድ ምስ በሎ፡ ንሱ ድማ “ክኢላታትካ እምኒ ወቒሮም፡ ዕንጨይቲ ጸሪቦም ንዝሰርሕዎ ኣምላኸይ ፈጣሪየይ ኣይብልን እየ ” ኢሉ እምቢ በለ። ንሳ እያ መኺራቶ ኢሉ ክሃርማ ኢሉ ምስ ተንስአ ነቲ ጣኦቱ ሰባበረትሉ እሞ፡ መልኣኽ መንጢሉ ወሲዱ ናብ ቤት ወለዳ መለሳ። ንሶም ድማ ሓፍቶም ሒዞም ከይዶም ምስ በዓል ቤታ ኣተዓረቕዋ። ንሶም ድማ ንኣቡነተክለሃይማኖት እናኣገልገሉ ትሸዓተ (9) ዓመት ተቐመጡ። ድሕሪ 9 ዓመት ኣቡነ ተክለሃይማኖት ናብ ኣባ ብጸሎት ሚካኤል ከዱ ንሶም ድማ ናብ ጽላልሽ ተመልሱ። ካብ ዝፈላለዩ ድሕሪ 32 ዓመት ኣብ ጽላልሽ ተራኺቦም መዓርገ ምንኩስና ሃብዎም። ብድሕሪ’ዚ ብስጋዊ ዕድሚኦም እኳ ዓቢ እንተኾኑ ከም ሓደ ንእሽቶይ ኣገልጋሊ ንኣቡነ ተክለሃይማኖት እናገልገሉ ኣብ ደብረ ሊባኖስ ተቐመጡ።

     ንጉስ ሓጸይ ይኩኖ ኣምላኽ’ውን ንኽትመኽረንን ክትግስጸንን ኣብ ቤተይ ተቐመጥ ኢሎም ኣብ ቤተ መንግስቲ ኣቐመጥዎም። ሰይጣን ክፉእ ካብ ምግባር ስለዘይዓርፍ ድማ ንሓንቲ ሸያጢት ስዋ ከብድኻ በጽቢጹ፡ መዓናጡኻ ቆራሪጹ ዝቐትል ክፉእ ሽታ ጨንያ ከም እትመውት ገበረ። ብድሕሪዚ ንሓደ ባርያ ኣውዲቑ ኣለፋለፎ፡ ገብረኣምላክ እዩ ቀቲልዋ ኢሉ ከምዝለፋለፍ ገበረ። እቶም ናታ ኣሕዋት ድማ ንኽቐትልዎ ተላዕሉ። እቲ ንጉስ ንኣባ ታዴዎስ ጸዊዑ ነዚ ሕያዋይ ኣገልጋሊየይ ንቕተሎ ይብሉ ኣለዉ’ሞ እንታይ እንተ ገበርኩ ይሓይሽ በሎም። ንሞቱ ኣደናጉዮ ኢሎም ኣብ ቀላይ ኣትዮም ጸለዩ እሞ እታ ዝሞተት ተንስአት። ብድሕሪዚ ውዳሴ ከንቱ ክኾነኒ እዩ ኢሎም ናብ ደብሪ ሊባኖስ ተመልሱ።

     ኣቡነ ተክለሃይማኖት ድማ  ናብ ጸጋጋ ኪድ በልዎም። ንምንታይ፧ ምስ ዝብሉ ኣባ ኣኖሬዎስ ከይዶም ክምህሩ ከለዉ ቀጥቂጦም ኣሲሮሞም ስለዝነበሩ እዩ። ሓዚኖም ናብ ኣቦይ ዝለኣኸኒ እንተ ዝረክብ ኢሎም እናሓሰቡ ከለዉ ኳኽ መጺኡ ኣነ ክለኣኸካ በሎም። ክፍኣትካስ ከም መልክዕካዶ ኣይኮነን፧ በልዎ። ርግቢት መጺኣ ኣነ ክለኣኸካ እየ በለቶም፡ ንሶም ድማ “መጺእካ ኣድሕነኒ” ኢሎም ኣብ ክንፋ ጽሒፎም ልኢኾምሎም ነበሩ’ሞ ንዕዖም ካብ ግዝት ነቲ ህዝቢ ድማ ካብ ሓጢኣት ንኸድሕኑ እዩ።

     እቲ ንጉስ መዩጥ ይበሃል። ብሰረገላ ንፋስ ተጻዒኖም ከይዶም ኣብ ቅድሚኡ ወሪዶም ምስ ቆሙ ኣዝዩ ፈሪሑ ካብ መቀመጢኡ ተንሲኡ ካብ ወገን መላእክት ዲኻ ወላስ ብደመና ካብ ዝጸዓኑ ዓረባውያን ወገን ኢኻ።ፍጥረትካስ እንታይ እዩ በሎም። መልኣኽ ኣይኮንኩን ስጋ እየ ለቢሰ ዘለኹ ዓረባዊ ኣይኮንኩን ተወሊደ ዝዓበኽሉ ጽላልሽ ይበሃል ኢሎም ክርስትና መሃርዎ። ድዉይ እንተድኣ ፈዊስካ ክኣምነካ እየ ድማ በለ፡ ጋኔን ኣብ ሓዊ እናኣውደቐ ዝሳቐ ወዲ ስለዝነበሮ ድማ ንወዱ ኣሕወየሉ። ነዚ ርእዩ ኣሚኑ ነቲ ህዝቢ ክኣምኑን ክርስትና ንኽቕበሉን ብኣዋጅ ነገረ። ኣፍጃል ዝበሃል ሓደ ሃፍታም ቀሪቡ ክመሃር ከሎ  “ገመል ብዓይኒ መርፍእ ክትሓልፍ ይቐልል” ዝብል እስከ እንተዝከኣል ኮይኑ ኣርእየኒ፡ በሎም። ገመል ምስ ወዳን ካልኦት 28  ኣግማልን ብዓይኒ መርፍእ ክሓልፋ ከለዋ ኣርኣይዎ። ሙሳ ዝተባህለ ወዲ ድማ “ኣቦየ ከይትኣምኖ ብምትሃት እዩ ኣርእዩና እምበር ኣይሓልፍን” በሎ።  ሽዑ እታ መጀመርያ ዝሓለፈት ገመል ረጊጻ ቀተለቶ።እቲ ንጉስ ካብ ኮፍ መበሊኡ ተንሲኡ ናብዝን ናብትን እናኸደ ኣቦየ ኣነ ኣይተጠራጠርኩን ረጊጻ ንኸይትቀትለንስ ኣድሕነኒ እናበለ በኸየ። ብፍጹም ልብኻ እመን እምበር እቲ ዝሞተ ወድኻውን ክትንስእ እዩ በልዎ። ዝሞተዶ ክትንስእ ይኽእል እዩ፧ እስኪ ኣተንስኣዮ’ሞ ኩሎም ይእመኑ በሎም። ንሶም ድማ ንሎሚ ተቐቢሩ ይውዓል  እሞ ንጉሆ ክትንስእ እዩ” በሉ።

     ንጽባሒቱ ንኣቡኡ ኣፍጃል ጸውዕዎ “በስመ ኢየሱስ ክርስቶስ ዘኣንስኦ ለኣልኣዛር እምውታን ነዓ ውጻእ ወልድየ” ኢልካ ኣብ መቓብሩ ኣንብሮ ኢሎም ዘንጎም (ምርኩሶም) ሃብዎ። ከምቲ ዝበልዎ ምስ ገበረ እቲ ዝሞተ  ሓፍ ኢሉ ተንስአ። ነዚ ርእዮም እቶም ህዝቢ ኩሎም ኣመኑ። ብድሕሪ’ዚ 12 ዝኣኽላ ኣብያተ ክርስቲያናት ኣህኒጾም ንሙሴ “ሙሴ” ኢሎም ሊቀ ካህናት ገይሮም ሸይሞም ንኣኖሬዎስ ሒዞም ተመልሱ።

     ኣቡነ ተክለሃይማኖት ድሕሪ ምዕራፎም ኣባ ያዕቆብ ዝተባህሉ ጳጳስ መጹ። ዜንኦም ይሰምዑ ስለዝነበሩ ምስ ኣባ ፊሊጶስ ኣጸዊዖም “ናይ ኣቦኹም ዜና ገድሊ ንገሩኒ” በሉዎም፡ ኣባ ታዴዎስ ድማ ብኣስተርጓሚ ጽቡቕ ኣይኮነን ኢሎም ናብ ጎይታ እንተ ኣመልከቱ፡ ናይ’ቲ ጳጳስ ቋንቋ ንዕኦም፡ ናቶም ቋንቛ ድማ ነቲ ጳጳስ ተገለጸሎም፡ ዝመሰየን ዝወግሐን ከይመሰሎም ጾመ ኣርባዓ ክዕልሉ ጸንሑ። ብድሕሪዚ እቲ ጳጳስ ምስ ንጉስ ተማኺሮም “ሊቀ ካህንናት ዘጽላልሽ” ኢሎም ሸምዎም። “በነግህ ስብሓተ ነግህ” የብጽሑ መዓልቲ ድማ ይምህሩ፡ ለይቲ ለይቲ ከኣ ናብ ቀላይ ቡልል ኣትዮም ክጽልዩ ይሓድሩ ነበሩ። ድሕሪ 10 ዓመት ሰይጣን ኣብ ንጉስ ዓምደጽዮን ፍቕሪ ዝሙት ኣሕደረሉ’ሞ ውሽማ ኣቦኡ ኣእተወ። ከይዶም ድማ ወደይ ጽቡቕ ኣይገበርካን ግደፍ በልዎ። ንሱ ድማ ንግዚኡ “ተጋግየ እየ ጸልዩለይ” በሎም።   ንሶም ድማ “እዚ ትብለኒ ዘለኻ ብሓቂ እንተድኣ ኮይኑ ጎይታ ይቕረ ይበለልካ፡ ብሓሶት እንተድኣ ኮይኑ ግና ዝተረገምካ ኩን” ብምባል ንኣባ ማትያስ ኣኸቲሎም ክምለሱ ከለዉ፡ ሰበይቲ ንጉስ ብፈረስ ገይራ ተኸቲላ ኣርኪባ ንድሕሪት ኣሲራ ኣብ ፊት  እቲ ሎሚ ገዳም ማርያም ዝበሃል ዘሎ ኣዝዩ ጸዳፍ ቦታ ኣጽደፈቶ። በቲ ግዜ’ዚ ወዲ 120 ዓመት ኣረጋዊ እዮም ዝነብሩ። ዝተኣዘዘ መልኣኽን ገበረእግዚኣብሔርን ውቢትን ዝበሃሉ ሕያዎት ሰባትን ካብ ደቂ መዛምርቶም ድማ ዘሚካኤልን ፊንሓስን ካብ ዘለውዎ ኣምጺኡ ስግኦም ናብ ዝወደቖ ቦታ ኣምጽኦም።  ኣብኡ ድማ ዓምደ ብርሃን ተተኸለ። ጎይታ ድማ ንቅድስት ድንግል ማርያምን፡ ንመላእኽቱን ንጻድቃንን ንሰማእታትን ኣኸቲሉ መጺኡ ካብ ሰበይቲ ርሒቖም ብትሕርምት ብምንባሮም፡ ስለ ስሙ ኣዕጽምቶም ብምኽስካሶምን ደሞም ብምፋሳሶምን “ዘዓይን ኢርእየ ወእዝን ኢሰምዐ ውስተልበ ሰብእ ዘኢተሃለየ/ ዓይኒ ዘይረኣየቶ፡ እዝኒ ዘይሰምዓቶ፡ ልቢ ወድ ሰብ ዘይሓለኖ ናይ ክብሪ ክብሪ ከም ዘውርሶም፡ ብተስፍኦም ዝኣመነ፡ ብኺዳኖም ዝተማሕጸነ ኩሉ ዓስቡ ከም ዝረክብ ነገሮም። ነቲ ነዚ ዝሰምዑን ዝረኣዩን ድማ ነቲ ዝርኣይዎን ዝሰምዕዎን ንኹሉ ትወልዲ ንኽነግሩ ኣዚዝዎም ዓረገ።

     ንሳቶም ድማ በቲ ዝረኣይዎን ዝሰምዕዎን ደስ ኢልዎም ንስግኦም ወሲዶም ኣብ በዓቶም ቀበርዎም። ብድሕርዚ ኣኣርብዓን ሸሞንተን ዓመት ኣብ ዕድሚኦም ተወሲኽሎም ክሳብ ዘመነ ህይወቶም መስከሩሎም።

  በረከቶምን ኣማላድነቶምን ምስኩላትና ይኹን ኣሜን።

       ስብሃት ለእግዚኣብሔር

     ወለወላዲቱ ድንግል

     ወለመስቀሉ ክቡር

       ኣሜን!

 

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sorry, comments are closed for this post.